PROBLEM MIGRACJI

Z problemem przyrostu wiąże się zazwyczaj problem migracji. Jeśli język ma przyrost wegetatywny równy zeru lub poniżej zera, potrzebny jest import siły ro­boczej posługującej się zwykle innym językiem. Róż­nic będzie coraz więcej, jeżeli tylko imigranci spowo­dują wysoki przyrost wegetatywny. Wykres pozwala na dokonanie elementarnej analizy korzyści i kosztów. W przypadku oznaczonym nume­rem 1 inwestycje potrzebne do… Czytaj więcej »

PROBLEMY

Pierwszy problem jest wspólny wszystkim, nie tylko językowym mniejszościom. Mam na myśli demografię. Weźmy pod uwagę dwa języki: jednego używa sjjołeczność o niskiej stopie śmiertelności i wysokiej urodzeń; drugiego — społeczność o niskiej stopie urodzeń i wy­sokiej śmiertelności. Jeśli tylko te tendencje nie ulegną zmianie, to czas będzie naturalnie działał na korzyść pierwszego języka. Tak… Czytaj więcej »

OCZYWISTY CHARAKTER POLITYKI

Nie dziwią mnie elementy „żółte” w referacie teore­tycznie „czerwonym” (dziedzictwo, zachowanie, odzys­kanie). Naturalnie nie dziwią mnie również elementy „czerwone” (zrozumienie, szacunek, konflikt). Dziwi mnie natomiast — jako że autorzy referatów chcą ocalić język niezależnie od tego, czy jego użytkowni­cy to burżuazja, czy proletariat — że jedyne środki, ja­kie biorą pod uwagę, to „wyczulenie całej ludności Kraju… Czytaj więcej »

CEL: ZACHOWAĆ JĘZYK

Samo stwierdzenie, że pragnie się zachować ję­zyk — to za mało. Trzeba znać czynniki, które mogą wspomagać lub utrudniać realizację tego pragnienia. Dlatego zdziwiłem się, znalazłszy pośród referatów przygotowywanych na III Zjazd Partii Socjalistycznej Kraju Walenckiego jeden poświęcony kulturze, w któ­rym mówi się między innymi (zaznaczam, że nie wiem, jakie były tego konsekwencje):Walencki, nasz specyficzny… Czytaj więcej »

KWESTIA CZYNNIKÓW DEMOGRAFICZNYCH

Andyjski keczuański przetrwał mimo braku literatury pisanej. Łacina umiera mimo istnienia literatury, klasyczna greka zaś przekształca się wraz z literaturą. Jest to kwestia czynników demo­graficznych, politycznych, również samej jjolityki. Można także tworzyć języki sztuczne (esperanto, BASIC lub RPG) albo — jak wspominałem — języki unifikacji politycznej, których wprowadzenie też bę­dzie zależało od rozmaitych czynników. W… Czytaj więcej »

ZACHOWANIE JĘZYKÓW

To zaś prowadzi do stwierdze­nia, że jeżeli dwa społeczeństwa różnią się, to ich po­lityki językowe także będą musiały być różne.Na koniec postaram się, żeby cele, o jakich mam mówić, były celami rzeczywistymi, a nie tylko słowa­mi kierowanymi do tłumów. Można oczywiście powie­dzieć, że pragnie się zachować język jako dziedzictwo, podczas gdy w rzeczywistości celem jest rozszerzenie… Czytaj więcej »

LUDZKA ŚWIADOMOŚĆ

Ludzie ci byli bardziej świadomi nierówności kultu­rowych. Co innego jednak działo się z angielskojęzycz­ną peryferią: traktując jednakowo ludność francusko­języczną i angielskojęzyczną mniej byli do tego pro­cesu przekonani. Posiadali z kolei większą świadomość nierówności społecznych.Nie chcę się tu angażować w polemiki posługujące się terminami „religijnymi” (dobrzy i źli), które prze­szkadzają w rozpoznaniu warunków, w jakich można… Czytaj więcej »

POWRÓT DO PRZYKŁADU

Powróćmy teraz do przypadku Quebecu. Cel: za­chowanie języka, ma tutaj znaczenie drugorzędne. Chodzi raczej o obronę grupy francuskojęzycznej. Cel ten został osiągnięty między rokiem 1974 a 1977, kie­dy to Quebec przekształcił się z prowincji dwujęzycz­nej w organizm o jednym języku oficjalnym. Dokonało się przejście od dążenia, żeby Francuzi byli dwuję­zyczni, a ludność angielskojęzyczna posługiwała się… Czytaj więcej »

TRZY DUŻE CELE

Omówimy tutaj trzy duże cele: zachowanie języka, obronę jednej łub wielu grup użytkowników danego języka oraz wyzwolenie konkretnych osób mówiących tym czy innym językiem.Cel tego działu ma jeszcze aspekt dodatkowy. Jak wiadomo, normalne warunki, w jakich rozwija się po­lityka, to warunki niepewności. Stąd informacja na­biera takiej mocy, że mówi się nawet „informacja to władza”. Dodatkowo… Czytaj więcej »